พิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี (Museum of
Nonthaburi)
เป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็ก
ตั้งอยู่ในอาคารศาลากลางจังหวัดนนทบุรีหลังเก่าริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา
อยู่ในสังกัดดูแลของเทศบาลเมืองนนทบุรี
แสดงประวัติความเป็นมาในอดีตของจังหวัดนนทบุรี รวมถึงผลงานภูมิปัญญาท้องถิ่นเมืองนนทบุรีซึ่งสืบทอดเป็นวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าในปัจจุบัน
พ.ศ. 2454-2468
โรงเรียนราชวิทยาลัย king’s collage ของเมืองไทย
โรงเรียนราชวิทยาลัย ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2440 ณ
บ้านสมเด็จเจ้าพระยา ธนบุรี
ด้ยพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัที่จะให้เมืองไทยมีโรงเรียนชั้นดีแบบ
King’s collage ของประเทศอังกฤษ
ต่อมาเมื่อกระทรงยุติธรรมก่อสร้างอาคารหลังนี้เพื่อเป็นโรงเรียนฏฎหมาย
แต่ยังไม่มีครูและนักเรียน
จึงขอโอนโรงเรียนราชวิทยาลัยมาอยู่ในปกครองและย้ายมาตั้งอยู่ที่นี่เมื่อ พ.ศ. 2454
โดยจัดให้เป็นโรงเรียนประจำแบบ Public school ของอังกฤษ
อาคารเรียนสมัยนั้นมี 3 หลัง สร้างเป็นรูปตัว L ชั้นล่างเป็นห้องเรียนหลังละ
4 ห้อง และห้องปิงปอง 1
ห้อง ชั้นบนเป็นบ้านพักนักเรียน มีห้องนอนหลังละ 5
ห้อง และห้องเสื้อผ้าอยู่ตรงมุม (อาคารเรียนหลังที่ 4
ไม่ได้สร้างเพราะนักเรียนยังน้อย) นอกจากนี้มีอาคารสำนักงานอยู่ตรงกลางด้านหน้า
และมีหอประชุมอยู่ด้านหลังเรียกว่า Dining Hall
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงรับโรงเรียนราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมป์
เมื่อ พ.ศ. 2459 แต่เมื่อพระองค์เสด็จสวคตในพ.ศ. 2468 โรงเรียนก็ต้องปิดลงด้วยภาวะ เศรษฐกิจตกต่ำ
จากนั้นได้โอนย้ายนักเรียนไปรมกับโรงเรียนมหาดเล็กหลวงที่กรุงเทพ
และได้รับพระราชทานนามใหม่จากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ว่า “วชิราวุธวิทยาลัย”
พ.ศ. 2471-2535
ศาลากลางจังหวัดนนทบุรี ศูนย์กลางแห่งเมืองนนท์
ศาลากลางหลังแรกของนนทบุรีตั้งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ณ
บ้านตลาดขวัญ ต่อมา เมื่อโรงเรียนราชวิทยาลัยเลิกกิจการไป
พระบามสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
จึงโปรดเกล้าฯให้ย้านศาลากลางจังหวัดนนทบุรีมาอยู่ ณ
อาคารโรงเรียนราชวิทยาลัยแห่งนี้ เมื่อ พ.ศ. 2481
โดยแบ่งเป็นที่ตั้งส่วนราชกาลต่างๆ ได้แก่ ศาลากลางจังหวัด ศาลจังหวัด คลังจังหวัด
ที่ว่าการอำเภอเมืองนนทบุรี สถานีอนามัย สำนักงานที่ดินจังหวัด สำนักงานเทศบาล
เมืองนนทบุรี และบ้านพักข้าราชการ
ส่นหอประชุมด้านหลังเป็นที่ตั้งโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดนนทบุรี
(โรงเรียนสตีนนทบุรี) ระหว่าง พ.ศ. 2476 – 2498
หลังจากนั้นใช้เป็นหอประชุมสถาจังหวัด
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ ถูกโจมตีอย่างหนัก
โรงพยาบาลศิริราชได้อพยพคนไข้มาอยู่ที่สนามของศาลากลางจังหวัดนนทบุรีเมื่อ พ.ศ. 2486-2487
โดยสร้างอาคารชั่วคราวขึ้นเต็มสนาม ในครั้งนั้นกรมชลประทานก็ได้ย้ายมาอยู่ที่นี่เช่นกัน
จากนั้นเมื่อ พ.ศ. 2501
มีการจัดตั้งโรงเรียนอนุบาลนนทบุรีขึ้นที่นี่โดยใช้พื้นที่ชั้นล่างของหอประชุมจังหวัดเป็นห้องเรียน
ซึ่งภายหลังได้สร้างอาคารเรียนเพิ่มเติมหลายอาคาร
ศาลากลางจังหวัดนนทบุรี ย้ายไปอยู่ที่ศูนย์ราชการใหม่ ณ ถนนรัตนาธิเบศร์
ตำบล บางกระสอ เมื่อ พ.ศ. 2535 รวมเวลาที่ตั้งอยู่ ณ
อาคารหลังนี้ยางนานถึง 64
ปีซึ่งได้ทำให้พื้นที่บริเวณนี้มีคามเจริญรุ่งเรืองขึ้นจนเป็นศูนย์กลางของเมืองนนทบุรีสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
พ.ศ. 2535-2551
วิทยาลัยมหาดไทย แหล่งพัฒนานักปกครองของประเทศ
พ.ศ. 2535
หลังจากที่ศาลากลางจังหวัดนนทบุรีและส่วนราชการอื่นๆ
ย้ายไปอยู่ที่ศูนย์ราชการใหม่แล้ว
กระทรวงมหาดไทยได้ใช้อาคารศาลากลางจังหวัดหลังเก่านี้เป็นที่ตั้งวิทยาลัยมหาดไทย
ในสังกัดสถาบันดำรงราชานุภาพ ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปีเดียวกันนั้นเพื่อเป็นหน่วยงานพัฒนาบุคลากรระดับสูง
โดยวิทยาลัยมหาดไทยมีหน้าที่จัดการฝึกอบรมให้แก่ข้าราชการระดับต่างๆของกระทรวงมหาดไทย
แบ่งเป็นโรงเรียนนักปกครองระดับสูง โรงเรียนผู้บริหารระดับกลาง
โรงเรียนข้าราชการสำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย และหน่ยงานฝึกกอบรมพิเศษ
ในระหว่างนั้น บางส่วนของอาคารยังใช้เป็นที่ตั้งโรงเรียนอนุบาลนนทุรี
สำนักงานเทศกิจและสถานีอนามัยเทศบาลนครนนทบุรี วิทยาลัยมหาดไทยเปิดดำเนินการอยู่ ณ
อาคารห่งนี้ เป็นเวลา 16 ปี จึงย้ายไปอยู่ที่ทำการใหม่ที่อำเภอบางละมุง
จังหวัดชลบุรี เมื่อ พ.ศ. 2551
พ.ศ. 2552
เป็นต้นไป
พิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี
แหล้งเรียนรู้เพื่อสืบสานจิตวิญญาณแห่งเมืองนนท์
นับจาก พ.ศ. 2552 อาคารหลังนี้จะได้รับการอนุรักษ์
และปรับปรุงให้เป็นพิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี
เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องราวความเป็นมาของนนทบุรีอย่างครบถ้วน เพื่อสร้างความรู้
ความภาคถูมิใจและความรักท้องถื่นให้แก่ชาวนนทบุรี โดยพิพิธภัณฑ์นี้เป็นแหล่งรวบรวม
เก็บรักษา และจัดแสดงหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ตลอดจนมรดกทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาอันทรงคุณค่าของชาวนนทบุรี เพื่อการเรียนรู้
สืบทอด และอนุรักษ์ไว้ไม่ให้สูญหายไป โดยใช้พื้นที่ปีกด้านขวามือที่ติดกับแม่น้ำเจ้าพระยา
ชั้นที่ 1 และ 2 เป็นพื้นที่ติดตั้ง
"นิทรรศการถาวร"
ภายในอาคารจัดแสดงเรื่องราวที่น่าสนใจทางประวัติศาสตร์
ย้อนรอยอดีตเล่าเรื่องวันวานของจังหวัดนนทบุรี
แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตและภูมิปัญญาชาวบ้าน รวมถึงงานวิจิตรศิลป์ชั้นเยี่ยม
ประติมากรรมดินเผา
และชมภาพอดีตในยุคทองของการค้าเครื่องปั้นดินเผาที่เกาะเกร็ดซึ่งกลับคืน
ชีวิตด้วยเทคนิคพิเศษ
เวลาทำการ พิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี
เปิดทำการวันอังคาร - ศุกร์ เวลา 9.00 น. - 17.00 น.
เสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 10.00 น.
- 18.00 น. ปิดบริการวันจันทร์ ไม่เสียค่าเข้าชม
การเดินทาง
ทางบก รถประจำทางสาย32, 63, 97, 114,
175, 203 , 543 และ 545
ทางน้ำ
เรือด่วนเจ้าพระยา จากท่าช้างสุดทางท่าน้ำนนท์
แบ่งการจัดแสดงออกเป็น 8
ห้อง ได้แก่
ห้องที่ 1
โถงต้อนรับ
เป็นส่วนของการลงทะเบียน
ชมวิดีทัศน์แนะนำพิพิธภัณฑ์ เรียนรู้จังหวัดนนทบุรี รวมถึงคำขวัญ สัญลักษณ์
และต้นไม้ประจำจังหวัดนนทบุรี
ห้องที่ ๒ ศาลากลางจังหวัดนนทบุรีหลังเก่า
มองภาพรวมของอาคารจากหุ่นจำลอง ก่อนศึกษาองค์ประกอบสถาปัตยกรรม แล้วแกะรอยความเปลี่ยนแปลงในช่วงร้อยปีที่ผ่านมาจากภาพถ่ายเก่าหายาก
จุดเด่นสำหรับห้องนี้คือการนำเรือพายที่ปัจจุบันอาจจะเลิกใช้ไปแล้ว
มาเก็นไว้ในห้องจัดแสดงนี้ด้วย
ห้องที่ ๓ ภาพอดีตนนทบุรี
เมืองสวนผลไม้แห่งลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาย้อนอดีตผืนดินนนทบุรีนับแต่กำเนิดขึ้นจากแม่น้ำ
จนกระทั่งกลายเป็นเมืองสวนผลไม้ลือชื่อ ชมฉากจำลองสวนผลไม้เมืองนนท์ในอดีต
ดูวิธีการทำสวนที่มีเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร
ห้องที่ ๔ วิจิตรศิลป์ถิ่นนนท์
เรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดนนทบุรี
ภาพจิตรกรรมฝาผนังชิ้นเยี่ยม และงานวิจิตรศิลป์ชั้นยอดของนนทบุรี
แล้วรู้จักกับบุคคลสำคัญชาวนนทบุรีที่มีผลงานดีเด่นระดับชาติ
ห้องที่ ๕ เครื่องปั้นดินเผา
ชมประติมากรรมดินเผาขนาดใหญ่รูปตราประจำจังหวัดนนทบุรี สืบหาต้นกำเนิดและแกะรอยการเดินทางของ “
หม้อน้ำลายวิจิตร ” สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
ซึ่งมีที่มาจากแดนไกล
ห้องที่ ๖
เครื่องปั้นดินเผาบ้านเกาะเกร็ดและบ้านบางตะนาวศรี
ชมความงามของหม้อน้ำลายวิจิตรแบบต่างๆ
และศึกษารูปแบบอันหลากหลายของเครื่องปั้นดินเผานนทบุรีในอดีตจากแหล่งผลิต ใหญ่ ๒
แห่ง ซึ่งเคยผลิตสินค้าส่งขายทั่วประเทศ
ห้องที่ ๗
ภูมิปัญญาการผลิตเครื่องปั้นดินเผาจังหวัดนนทบุรี
ชมหุ่นดินเผาแสดงขั้นตอนการผลิตเครื่องปั้นดินเผาตามวิธีการดั้งเดิมของบ้าน
เกาะเกร็ดที่ไม่มีให้เห็นแล้ว และติดตามพัฒนาการที่เกิดขึ้นจนถึงปัจจุบัน
ห้องที่ ๘
การค้าเครื่องปั้นดินเผานนทบุรีในอดีต
ชมภาพอดีตในยุคทองของการค้าเครื่องปั้นดินเผาที่เกาะเกร็ดซึ่งกลับคืนชีวิต
ขึ้นใหม่ด้วยเทคนิคพิเศษ และตามรอยวิถีการค้าของพ่อค้าเรือโอ่ง
ศาลากลางกลางจังหวัดเก่าของเมืองนนท์
ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกของชาติก่อนย้ายจากริมน้ำมาถนนรัตนาธิเบศร์เมื่อราวปี 2535
แต่อดีตเมื่อร้อยกว่าปีก่อน ตัวอาคารไม้งามสง่าแห่งนี้
คือตัวอาคารเรียนของโรงเรียนข้าราชการพลเรือน 5
ที่พัฒนามาจากโรงเรียนมหาดเล็กหลวงในพระบรมมหาราชวัง ก่อนหน้านั้นอีกที
จากโรงเรียนข้าราชการพลเรือน ก็มาเป็นคณะรัฐประศาสนศาสน์
คณะแรกอันเป็นจุดกำเนิดของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี 2460
ในสมัยรัชการที่ 6 17 ปีต่อมา คณะรัฐประศาสนศาสน์ที่ว่า
ก็ถูกยุบและเอาทั้งคนสอนทั้งนักเรียนมาเปิดเป็นมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง
ศาลากลางจังหวัดนนทบุรีหลังเก่า สร้างขึ้นโดยกระทรวงยุติธรรม เมื่อปี พ.ศ.2453
โดยแบ่งพื้นที่มาจากที่ดินที่จัดซื้อไว้สำหรับเตรียมสร้างเรือนจำมหันตโทษ
(เรือนจำกลางบางขวาง) เดิมมีจุดประสงค์ให้เป็นโรงเรียนกฎหมาย
แต่เนื่องจากขาดบุคลากรจึงได้ใช้เป็นที่ตั้งของโรงเรียนราชวิทยาลัย (King
's College) แทน ตัวอาคารใช้งบประมาณในการก่อสร้าง 559868.69
บาท สร้างเสร็จและเปิดทำการสอนเมื่อปี พ.ศ.2454
ต่อมาภายหลังโรงเรียนราชวิทยาลัยเลิกกิจการไป อาคารนี้จึงถูกใช้เป็นศาลากลางจังหวัดนนทบุรีระหว่าง
พ.ศ.2471 - พ.ศ.2535
หลังจากนั้นใช้เป็นที่ตั้งวิทยาลัยมหาดไทยจนถึง พ.ศ.2551
ดังที่กล่าวมาข้างต้น
ลักษณะของอาคารเป็นสถาปัตยกรรมตะวันตกที่ประยุกต์ให้เข้ากับภูมิอากาศเขตร้อน
หันหน้าออกสู่แม่น้ำเจ้าพระยาซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมหลักในสมัยก่อน
ตัวอาคารมีเนื้อที่รวม 2 ไร่ 2 งาน 51
ตารางวา เป็นอาคาร 2 ชั้น ก่ออิฐถือปูน มี 7
หลัง วางผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าล้อมรอบลานกว้าง (Quadrangle) เชื่อมต่อกันด้วยระเบียงทางเดินทำด้วยไม้ซึ่งสร้างยื่นออกมารอบอาคารหลังคาของอาคารเป็นทรงปั้นหยามุงกระเบื้องยกหลังคาให้สูง
เพื่อให้พื้นที่ใต้หลังคาทำหน้าที่เป็นฉนวนกันความร้อน
ด้วยการหน่วงเหนี่ยวไม่ให้มันปะทะกับส่วนใช้สอยด้านล่างในทันทีและมีช่องระบายอากาศจาก
แผงเกล็ดหน้าจั่ว หรือระแนงใต้ชายคา "ลม" ก็จะช่วยพัดความร้อนออกไปจากส่วนใต้หลังคานั้น
เป็นอาคารหลังหนึ่งที่มีความงดงามของการออกแบบและการก่อสร้างแบบเก่าที่มีเอกลักษณ์ไทยและดูสง่างาม
ฝีมืองานไม้มีความประณีตมาก ราวระเบียงทำเป็นลวดลายโปร่ง รับกับบานเกร็ดไม้
ช่วงบนที่เป็นกันสาดกันแดดและฝน ทางขึ้นลงของอาคารมีหลายแห่ง โดยจะทำเป็นมุขยื่นออกมาและล้อมบันไดเอาไว้
ทางเดินทั้งหมดทำด้วยแผ่นไม้ โดยชั้นล่างสุดยกพื้นสูงจากพื้นดินการยกพื้นสูง
เจาะช่องเป็นห้องใต้ดิน ทำให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก
ช่วยไล่ความชื้นที่อาจเกิดขึ้นจากที่ตั้งซึ่งอยู่ติดแม่น้ำเจ้าพระยา แม้
ระดับน้ำที่เพิ่มสูงทำให้บางครั้งห้องใต้ดินเจิ่งนองไปด้วยน้ำ
หากโครงสร้างภายในที่เป็นไม้ซุงและไม้สักทอง
ยังเป็นรากฐานที่มั่นคงของอาคารด้วยคุณค่าทางสถาปัตยกรรมและความสำคัญทางประวัติศาสตร์
กรมศิลปากรจึงขึ้นทะเบียนอาคารหลังนี้เป็นโบราณสถานเมื่อ ปี พ.ศ.2524
และยังได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยาม
ในพระบรมราชนูปถัมภ์ในปีพ.ศ.2543อีกด้วย
อาคารหลังนี้แม้ได้รับการจดทะเบียนเป็นอาคารอนุรักษ์จากกรมศิลปากรเมื่อปี
พ.ศ.2524 ก็ตาม แต่ด้วยสภาพปัจจุบัน
มีการเสื่อมโทรมอย่างมาก
และไม่มีทีท่าเลยว่าจะมีการบูรณะหรือจัดการอะไรกับเจ้าอาคารหลังนี้
จังหวัดนนทบุรี เป็นพื้นที่น้ำท่วมถึง
จึงเกิดความกังวลเรื่องของความชื้นที่กระทำต่อตัวอาคาร
ประเด็นความชื้นที่อาจกระทบกับตัวอาคารคงไม่ส่งผลต่อตัวอาคารมากนัก แต่ความกร่อนด้วยอายุคงเป็นไปได้
เพราะที่นี่เป็นไม้สักทอง ไม่ผุ ปลวกไม่กิน เหมือนกับเรือที่ล่องในลำคลองซึ่งก็ทำจากไม้สัก
ฐานรากเองก็ไม่ได้ตอกเสา เข็มเหมือนปัจจุบัน ใช้ไม้ซุงและไม้สักอัดเป็นท่อนๆลงไป
ภาวะน้ำที่มากก็อาจทำให้ไม้ซุงมีการเคลื่อนตัว ซึ่งอาจมีผลต่ออาคารบ้าง
อย่างไรก็ตาม เป็นเวลา 102 ปีแล้ว บนเนื้อที่ 2
ไร่ 2 งาน อาคารเรือนไม้ 7
หลังตามผังสี่เหลี่ยมผืนผ้าติดท่าน้ำนนทบุรี
ยังคงทำหน้าที่สะท้อนเรื่องราวประวัติศาสตร์
รวมถึงบอกเล่าวิถีชาวเมืองนนทบุรีครั้งอดีตผ่านอาคารพิพิธภัณฑ์ โดยมีแผน การระยะยาวที่จะพัฒนาอาคารทั้ง 7
หลังให้เป็นศูนย์เรียนรู้วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ เผยแพร่ข้อมูลท้องถิ่นให้คนภายนอกได้รู้จัก
และให้คนเมืองนนท์เข้าใจความหมายและที่มาของนนทบุรีมากยิ่งขึ้น
อาคารไม้หลังเก่าสถาปัตยกรรมตะวันตก ที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา
ใกล้ท่าน้ำนนทบุรี เป็นสถานที่บริหารราชการแผ่นดินให้กับชาวเมืองนนท์มาหลายยุคหลายสมัย
ปัจจุบันยังคงหลอมรวมความหลากหลายของเมืองนนทบุรี บอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิต
วัฒนธรรม เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ให้คนรุ่นหลังศึกษาในชื่อว่า
"พิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี"
ศิริพร ผลชีวี
ผู้ดูแลออกแบบจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ เล่าว่า เดิมอาคารไม้หลังเก่าสวยงามแห่งนี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นโรงเรียนกฎหมาย
ของกระทรวงยุติธรรมเมื่อปี 2453 แต่ขาดแคลนบุคลากร
จึงตั้งเป็นโรงเรียนราชวิทยาลัย เปิดสอนในปีพ.ศ.2454
ปัจจุบันสภาพเมืองนนทบุรีเปลี่ยนแปลงไปมาก
จากสภาพพื้นที่ที่เป็นสวนผลไม้กลายเป็นบ้านจัดสรร แต่นนทบุรียังมีของดีหลายอย่าง
เช่น เครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ด หุ่นละครเล็ก หุ่นกระบอก มะปรางท่าอิฐ
กระท้อนบางกร่าง และยังเป็นชุมชนที่มีความหลากหลายทางเชื้อชาติ
นิทรรศการจะบอกเล่าเรื่องราวของชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่รวมกัน
ตั้งแต่คนท้องถิ่นและชาวมอญ ที่เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร ชาวมุสลิม
และคนจีนที่อยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน
ศาลากลางเก่าจังหวัดนนทบุรีที่ปัจจุบันเปลี่ยนแปลงมาเป็นพิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี
แห่งนี้ มีคุณค่าทางสถาปัตยกรรม ในเรื่องของการออกแบบที่สวยงาม
ปรับสไตล์ของเรือนไม้ตะวันตกให้เข้ากับสถาพภูมิอากาศในบ้านเราได้เป็นอย่างดี เช่น
การยกหลังคาสูงเพื่อระบายความร้อน การติดแผงกันสาดกันแดด ลม ฝน
และความประณีตบรรจงในการก่อสร้างของช่างในสมัยก่อน
คุณค่าทางสถาปัตยกรรม
สะท้อนผ่านการเวลาที่ล่วงเลยมาแต่ละยุคสมัยตั้งแต่รัชกาลที่
6
มาจนถึงปัจจุบันที่เต็มไปประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ
การใช้พื้นที่ที่ออกแบบไว้แต่เดิม
มาประยุกต์ให้เข้ากับฟังก์ชั่นการใช้งานที่เปลี่ยนแปลงไปทั้ง 4
ที่ แต่ยังคงความเป็นเอกลักษณ์ และคงความแข็งแรงมากว่า 120 ปี
คุณค่าด้านสังคม
สถาปัตยกรรมแห่งนี้ มีคุณค่าทางด้านสังคม
ในครั้งเป็นราชวิทยาลัย ทำหน้าที่เป็นสถานศึกษาหาความรู้แก่นักเรียน
เมื่อเปลี่ยนมาเป็นศาลากลางก็เป็นที่ว่าราชการต่างๆของจังหวัด ในปัจจุบัน
เป็นประโยชน์แก่ประชาชนและผู้สนใจทั่วไปได้เข้ามาศึกษาความเป็นมาเป็นไปในจังหวัดนนทบุรีว่ามีคุณค่าอะไรที่ควรอนุรักษ์และสืบสาน
การก่อสร้างอาคารหลังนี้ยังเป็นสัญลักษณ์ของการเจริญเติบโตของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปแต่ละยุคสมัยด้วย
แม้ในตอนนี้ อาคารหลังนี้จะทรุดโทรมไปมาก
อาจเป็นเพราะยังขาดการดูแลจากทางภาครัฐและจากสภาพสังคมที่ยังพัฒนาไปได้ไม่มากเท่าที่ควรจะเป็น
หรือเหตุผลใดๆก็ตามแต่
อาคารไม้เรือนเก่าหลังนี้ก็สะดุดตาของผู้ที่เดินทางผ่านและยังคงดูสง่างามในตัวของมัน
